Japonya, 2011’de yaşanan ve on binlerce kişinin hayatını kaybettiği 9,0 büyüklüğündeki deprem ve tsunami felaketi sonrası dünyada eşi benzeri olmayan bir teknolojiye imza attı. Okyanus tabanına döşenen binlerce kilometre uzunluğundaki fiber optik kablolar ve sensörler, bugün ülkenin adeta “denizaltı sinir sistemi” olarak çalışıyor.
Bu dev sistem sayesinde Japonya, depremleri saniyeler önceden, tsunamileri ise dakikalar öncesinden tespit ederek erken uyarı verebiliyor.
Japonya’nın Denizaltı Erken Uyarı Projesi Nasıl Çalışıyor?
Japonya’nın geliştirdiği teknoloji aslında üç farklı projenin birleşiminden oluşuyor:
- S-net
- DONET
- N-net
S-net
İlk adım olan S-net, ülkenin doğu kısmındaki sismik olarak en aktif bölgelerde kullanılıyor. Yaklaşık 5.700 km denizaltı kablosu ve 150 gözlemevi ile Türkiye’nin yüzölçümünün 1,5 katına denk gelen bir alan sürekli olarak izleniyor.
S-net sayesinde:
- Depremin ilk şok dalgaları,
- Yer hareketleri,
- Deniz seviyesindeki basınç değişimleri
anlık olarak ölçülüyor. Bu sistem, 2018’deki 6.0 büyüklüğündeki depremi 20 saniye önceden tespit ederek halkı uyarmayı başarmıştı.
DONET ve N-net
S-net’in ardından geliştirilen DONET sistemi, Japonya’nın en tehlikeli fay hatlarını izlemek için kuruldu. Ardından, DONET’in kapsayamadığı bölgeler için N-net hayata geçirildi.
- N-net, 1.600 km uzunluğunda zırhlı fiber kabloya ve 36 denizaltı gözlemevine sahip.
- Bu gözlemevleri, farklı derinliklerdeki sarsıntıları anında tespit edebiliyor.
- Dalga hareketlerini 3 boyutlu analiz ederek tsunamilerin olası rotalarını hesaplayabiliyor.
- Fay hatlarındaki gerilme birikimini uzun vadeli takip edebiliyor.
Ne Kadar Süre Kazandırıyor?
- Depremler için: Ortalama 20 saniye
- Tsunamiler için: Ortalama 20 dakika
Belki kısa görünebilir ancak bu süreler sayesinde Japonya’da:
- Hızlı trenler otomatik durduruluyor,
- Havalimanları ve limanlarda acil önlemler alınıyor,
- Halk SMS ve alarm sistemleri ile uyarılıyor.
Dünyaya Örnek Olacak Bir Sistem
Bugün Kamçatka’da meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki deprem sonrası verilen tsunami uyarıları, Japonya’nın geliştirdiği bu sistemlerin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösterdi.
Depremleri önlemek mümkün değil ancak önceden haberdar olmak hayat kurtarıyor. Japonya, bu teknolojiyle afet yönetiminde dünyaya örnek olurken, Türkiye gibi deprem kuşağında yer alan ülkeler için de ilham verici bir model sunuyor.
Daha fazla bu tarz içerikler için web sitemizi ve de instagram hesabımızı takip etmeyi unutmayınız!
